Hoef problemen bij het paard

Hoornscheur
Symptomen: Scheur van draagrand tot kroonrand of omgekeerd of een kloof overdwars van uiteenlopende diepte en breedte. Er treedt alleen kreupelheid op wanneer de barst tot op de lederhuid doorloopt en ontstoken raakt.

Diagnose: De hoorn van de hoeven (beslagen en onbeslagen) kan barsten vertonen. Barsten in verticale richting noemen we hoornscheuren, in de horizontale richting noemen we hoornkloven. Barsten die van de draagrand richting de kroonrand lopen zijn minder gevaarlijk, dan barsten die omgekeerd lopen. Ook veroorzaken barsten in de zijwanden en draagrand vaak meer problemen dan barsten elders in de hoef. Vooral de diepte van de barst is bepalend; lengte doet er minder toe. Een barst vanuit de kroonrand kan zich tot een hoornzuil ontwikkelen, waaruit later kreupelheden kunnen ontstaan. Barsten overdwars komen minder vaak voor; ze ontstaan o.a. door beschadiging van de kroonrand. Verwondingen van de kroonrand moeten daarom altijd zorgvuldig worden behandeld en indien mogelijk gehecht. Als de barst de lederhuid raakt, dringen bacteriën binnen die ontstekingen veroorzaken. Het paard wordt kreupel en in extreme gevallen kan zelfs de hoornschoen loslaten. De hoorn raakt dan voor een deel los van de lederhuid. De vooruitzichten op herstel zijn bijzonder slecht. Slecht verzorgde, sterk uitgedroogde hoeven met dergelijke losse wanden leiden vaak tot ernstige problemen.

Behandeling: Probeer de barsten die vanaf de draagrand omhoog lopen aan de bovenkant te stoppen door daar een dwarsgroef in te raspen en barsten die vanaf de kroonrand lopen aan de onderkant te stoppen. De groef moet net iets dieper zijn dan de barst. Barsten moeten zo snel mogelijk door een hoefsmid behandeld worden. Bij kreupelheid, warmte of pijnlijkheid dient een dierenarts gewaarschuwd te worden. Controleer de immuniteit tegen tetanus. Afhankelijk van de plek van de barst duurt het vaak 6-12 maanden totdat de hoorn voldoende is hersteld onder intensieve begeleiding van hoefsmid en dierenarts. Verdere uitbreiding van de barst moet tegen gegaan worden, om het aangroeien van gezond en stabiel hoorn mogelijk te maken en evt. infecties te genezen. De behandeling varieert afhankelijk van de plek en de aard van de scheur of kloof.

Hoefzweer, hoefabces of steengal
Symptomen: middelmatige tot zeer ernstige kreupelheid, waarbijde “digitale pols”gevoeld kan worden (versterkt kloppen van de bloedvaten op de kogel) Visiteren met een hoeftang wijst op drukgevoeligheid van bepaalde hoorndelen.

Diagnose: Hoefzweren zijn meestal ingekapselde etterige veranderingen inde hoornwand, de hoornige steunsels of de zool. Ze ontstaan doordat etter vormende bacteriën door fijne scheurtjes de hoef binnendringen en zich vervolgens verspreiden. Vooral op plaatsen waar het hoorn overgaat in de goed doorbloede, voor pijn gevoelige lederhuid, veroorzaken ze met etter gevulde holten die onder druk staan. Hoefzweren zijn meestal zeer pijnlijk, vaak staan de paarden zelfs op drie benen. Nadat de dierenarts de zweer heeft geopend is de druk eraf, en vermindert de pijn meestal snel. Wanneer daarbij veel hoorn is verwijdert, kan evt. een ijzer met een zooltje geplaatst worden, om de eigenlijke zool te beschermen en uitzakkingen van de lederhuid te voorkomen. Onbehandelde hoefabcessen kunnen de hele hoornzool uithollen of aan de kroonrand uitbreken en grote schade veroorzaken. Onverzorgde, droge en gebarsten hoeven zijn bijzonder vatbaar voor hoefzweren.

Behandeling: zeker bij ernstige kreupelheid dient een dierenarts gewaarschuwd te worden. Er bestaat een mogelijkheid dat het niet om een hoefzweer gaat, maar om een botbreuk, dus het paard mag absoluut niet bewegen totdat de dierenarts zijn advies heeft gegeven. Nadat de zoolzweer uitgesneden is, moet de hoef drie keer per dag geweekt worden in een emmer met lauwe Biotex of soda. Evt. kan het been drie dagen in hoefzak gezet worden. Wanneer de kreupelheid is verdwenen kan een ijzer worden onder geslagen.

Nageltred
Symptomen: Uiteenlopende mate van kreupelheid, bij verwonding tijdens het rijden plotseling kreupelheid, pulsatie (kloppen) van de bloedvaten rond pijp en kogel. Wanneer je paarden met nageltred aantreft zijn meestal la ontstekingsverschijnselen waarneembaar. Bij het optillen van de hoef is het binnengedrongen voorwerp niet altijd zichtbaar.

Diagnose: Nageltred kan optreden door het binnen dringen van hoefnagels, stukken ijzerdraad, andere metalen voorwerpen of zelfs glas in de zool of straal van de hoef. Het onderliggende weefsel wordt verwond. Soms wordt alleen pijngevoelige lederhuid beschadigd, in andere gevallen is het verloop dramatisch wanneer hoefgewricht, de slijmbeurs van de hoefkatrol, het hoefbeen of andere functionele structuren zijn geraakt. De kans hierop is het grootst wanneer de nagel in het diepste punt van de straalgroeve, vlakbij de steunselhoek, is binnengedrongen. Infecties in het inwendige van de hoef zijn slechts moeilijk te genezen en hebben vaak ongeschiktheid voor het werk en euthanasie tot gevolg. De behandeling is langdurig en vaak duur. Bovendien komen e problemen (pijn en kreupelheid) pas tot uiting wanneer ze al ver zijn doorgewoekerd. Nageltredwonden vormen typische openingen waardoor bacteriën binnen kunnen dringen die tetanus veroorzaken.

Behandeling: Iedere nageltredverwonding dient door een dierenarts te worden behandeld. Tot deze komt de nagel niet verwijderen! De richting en de diepte van de wond geven de dierenarts informatie over de inwendig schade. Steekt de nagel zover buiten de draagrand uit dat hij bij iedere volgende stap verder naar binnen dreigt te dringen, knip hem met een tang op lengte af. Alleen in geval van nood wordt de nagel eruit getrokken: onthoud bij het verwijderen de richting en de diepte. Controleer tetanusvaccinatie.